Dr. Bijay Tamang

IMPACTED बुद्धि बंगारा भनेको त्यो दाँत हो जुन पूर्ण वा आंशिक रूपमा अव्यवस्थित हुन्छ र अर्को दाँत, हड्डी वा नरम टिश्युले ढाकेको हुन्छ। यस्तो दाँतको पूर्णरुपले उम्रने सम्भावना हुँदैन। यी दाँत सामान्यतया १७  देखि २५ बर्ष उमेरको बीचको उम्रने गर्दछन्। बुद्धि बंगारा आउँदा त्यस वरिपरिका गिंजामा खान अड्किएर वा सफाई नपुगेर संक्रमण हुन सक्छ। त्यस्तो अवस्थालाई PERICORONITIS भानिन्छ। अन्वेषकहरूले सुझाव दिएका छन् कि पुरुषको तुलनामा महिलाहरुमा बुद्धिबंगारा  IMPACTION  को प्रभाव बढी हुन्छ।

दाँत भाँचिनु  मुखमा कुनै दुर्घटनाबाट दाँत भाँचिन सक्छ । दाँत भाँचिदा दाँतको विभिन्न सतह मा भाँचिन सक्छ।  Enamel मात्र  Enamel र Dentine  Enamel, Dentine र Pulp 

दाँतको जरै देखि भर्ने उपचार (RCT ) के हो? दाँतको देखिने भागलाई Crown भनिन्छ । Crown तिन पत्रले बनेको हुन्छ । Enamel, Dentin र Pulp। दाँतको बाहिरी पत्रलाई Enamel भनिन्छ ।  Enamel को मुनिको भागलाई Dentin भनिन्छ भने, Dentin मुनिको भागलाई Pulp भनिन्छ । Pulp मा नशा तथा रक्तनलि रहेको हुन्छ जसको माध्यमबाट दाँतले पोशकतत्व पाउँदछ । Pulp दाँतको जरा सम्मनै फैलिएको हुन्छ ।  संक्रमणको शुरुवाती चरणहरूमा तपाईलाई कुनै पीडा नहुन सक्छ। Pulp मा संक्रमण फैलिएको अवस्थामा PULP निकालेर जराको नहर भर्ने विधिलाई RCT वा Root Canal Treatment भानिन्छ।   https://nhakhoaminhkhai.net/endodontic-treatment-minh-khai-dental-clinic/ दाँतको जरै देखि भर्ने उपचार (RCT )   को आवश्यकता किन ? यदि पल्प संक्रमित भयो भने, संक्रमण दाँतको जरामा फैलिन सक्छ र गम्भीर पीडा हुन सक्छ। यो अन्ततः पिप जमेर सुनिन्न सक्छ। यसले  दाँत वरिपरिको भाग सुनिन्नका साथै अनुहारको infection पनि निम्त्याउँछ।  यदि RCT  गरिएन भने, संक्रमण फैलिनेछ र दाँत निकाल्न आवश्यक पर्दछ।

संवेदनशील दाँतको कारण (Cause for tooth Sensitivity) हामीले देख्न सक्ने दाँतको भागमा इनामेलको (Enamel )लेयर हुन्छ जसले  मुनिको नरम डेन्टिन (Dentine) सुरक्षित गर्दछ। यदि  डेन्टिन खोलियो भने, दाँत संवेदनशील हुन सक्छ।   संवेदनशील दाँतको केहि कारणहरू यस प्रकार छन्: धेरै कडा ब्रश ('Tooth  brush Abrasion ') - कडा ब्रशले इनामेल खियाउछ र खुला डेन्टिन त्यसपछि संवेदनशील हुन सक्छ। दन्त क्षरण (Dental Erosion ): यो एसिडको खाना र पेय पदार्थहरूको एसिडको कारणले गर्दा हुने दाँतको इनेमेलको क्षति हो /  गिजाको रोग (Gum Disease)  : plague  वा टार्टरको निर्माणले गर्दा गिजा तल खसाल्न सक्छ र दाँतको हड्डी समर्थन पनि नष्ट गर्न सक्छ। 

मुखको अल्सर के हो? मुखको अल्सर एकदम दुख्ने  पीडादायी घाउहरू हुन् जुन मुख भित्र देखिन्छ। तिनीहरू प्राय: रातो, सेतो वा पहेंलो हुन्छन्। तिनीहरू अन्य घाउहरू भन्दा फरक हुन्छन् , जुन बाहिरी ओठहरूमा देखा पर्दछ र भाइरसको कारणले हुन्छ। मुख अल्सरको सामान्य कारणहरू- सामान्यतया एकल मुखको अल्सर गाला  वा जिब्रोमा टोक्ने क्षतिको कारणले हुन्छ, वा तीखा दाँत, ब्रश वा खराब

सुख्खा मुख  (xerostomia or Dry Mouth) भनेको के हो? राम्रोसँग काम गर्नका लागि तपाईको मुखलाई र्‍याल  चाहिन्छ। र्‍यालले तपाईंको मुख ओसिलो राख्छ, र यसले तपाईंको खाना मसिनो बनाउन मद्दत गर्दछ र तपाईंलाई निल्न सहयोग गर्दछ। यसले सफा पनि गर्ने काम गर्दछ।  सुख्खा मुख वा 'xerostomia' एक मुख सम्बन्धि समस्या हो जसले र्‍यालको प्रवाहलाई असर गर्छ र तपाईंको मुख सुक्खा महसुस गराउँछ। मुख सुख्खा छ भनेर कसरी थाहा पाउने ? मुख सुक्खा भएको धेरै लक्षणहरू छन्। सब भन्दा पहिले त सुख्खा मुख नै हो। केही व्यक्तिहरु लाई लाग्छ कि उनीहरुको र्‍याल बाक्लो र टाँसिएको छ, यसले बोल्न वा निल्न गाह्रो बनाएको छ। केही व्यक्तिको पनि मुखमा जल्दो उत्तेजना हुन्छ र केहि खानेकुरा प्रति संवेदनशील हुन्छन्। मुख दुख्न सक्छ र दाँत किरलाग्ने र गिज रोग को एक उच्च जोखिम हुन्छ। केहि केसहरूमा, मुख पनि रातो र चम्किलो हुन सक्छ। यदि तपाईंसँग यी कुनै लक्षणहरू छन् भने यसको मतलब यो हुनुहुदैन कि तपाईंसँग मुख सुख्खा छ। तर यसको बारेमा तपाइँको दन्त चिकित्सकसँग कुरा गर्नु उत्तम हुन्छ।

दुधे दाँतहरु ६ महिनादेखि ३ बर्षको बीचमा उम्रन्छन / सामान्यतया पहिलो फाली दाँत , दोश्रो फाली दाँत। पहिलो बंगारा, कुकुर दाँत र दोश्रो बंगाराको क्रममा दाँत उम्रन्छन / प्राकृतिक रूपमै ६ देखि १३ बर्षको बिचमा यी दाँतका जराहरु आफै हराएर साट्ने गर्छन / साटिने क्रम यस प्रकारले हुन्छ- पहिलो फाली दाँत, दोश्रो फाली दाँत, पहिलो बंगारा, कुकुर दाँत र दोश्रो बंगारा।                                           दूधे दाँत  उम्रने क्रम                           दूधे दाँत साटिने क्रम   दाँत       माथिल्लो र तल्लो बंगारा                       (महिना )             तल्लो बंगारा              ...